Blog 49. Internationale Senioren Dag (1 oktober)

senior5

De samenstelling van de wereldbevolking is dramatisch veranderd in de afgelopen decennia. Tussen 1950 en 2010 is de levensverwachting wereldwijd gestegen van 46 naar 68 jaar. Geschat wordt dat die naar 81 jaar gaat op het einde van deze eeuw. In 2050 zal voor het eerst in de geschiedenis het aantal 60 – plussers groter zijn dan het aantal kinderen. Bijna 700 miljoen mensen zijn nu boven de 60. In 2050, zullen 2 miljard mensen, meer dan 20 procent van de wereldbevolking, 60 jaar of ouder zijn. De toename van het aantal ouderen zal het grootst en het snelst plaats vinden in de ontwikkelingswereld.
De bevolking van de EU27 zal blijven vergrijzen, waarbij het aandeel 65-plussers zal toenemen van 17% tot 30%. De Nederlandse bevolking zal in 2060 voor ruim 27% uit 65-plussers bestaan.
Tegen deze achtergrond is het duidelijk dat meer aandacht besteed wordt aan de speciale noden en uitdagingen van ouderen. En aan de potentiële bijdragen die zij aan de samenleving kunnen leveren. Via internationale bijeenkomsten en actieprogramma’s is er een belangrijke kentering gekomen in de aandacht voor de situatie van ouderen. Laatstelijk via het Madrid International Plan of Action van 2002. Dat de verbetering van de situatie van ouderen in vooral armere landen een enorme uitdaging en een proces van lange adem. Algehele ontwikkeling zal daarvoor nodig zijn. Het is daarom zaak dat de wereld de VN ontwikkelingsdoelen voor 2030 voortvarend aanpakt.

De internationale senioren dag 2016 stelt zich op tegen de discriminatie van ouderen. Dit is wereldwijd nog een veel voorkomend gebeuren, vooral onder sommige niet-westerse culturen. Die discriminatie is gebaseerd op samenlevingspraktijken en aannames die ouderen als minderwaardig bestempelen en tot verwaarlozing en mishandeling kunnen leiden.. Onderzoek toont aan dat ouderen met een negatieve houding over het ouder worden 7.5 jaar eerder overlijden dan degenen die daar positief over denken. Voor vrouwen is het probleem, vooral in ontwikkelingslanden, vaak erger omdat ze dubbel gediscrimineerd worden, als vrouw en als bejaarde.

senior6
geen AOW

Ouderendiscriminatie komt in veel landen en culturen voor, in het bijzonder daar waar sociale en medische voorzieningen beperkt of afwezig zijn en waar ouderen afhankelijk zijn van hun kinderen. Traditioneel bestaat in die culturen de wens veel kinderen te krijgen als een verzekering voor de oude dag.  Het probleem van armlastigheid en marginalisatie bestaat minder of niet in Nederland en West-Europa, waar relatief goede pensioenen en sociale voorzieningen de oude dag in veel gevallen zelfs aangenaam maken. Dit geldt in het bijzonder voor gepensioneerden die in goede gezondheid zijn en de beschikbare tijd aan (klein) kinderen, reizen en hobby’s kunnen besteden.

senior
lol in de grijze bol

Het geluksniveau van de West-Europeaan stijgt dan ook vanaf de mid-veertiger jaren en blijft ook op gevorderde leeftijd door stijgen. Het armoede percentage onder ouderen in Nederland ligt op 3 % terwijl het voor de hele bevolking rond de 7 % ligt. Dit alles maakt dat de periode van het op pensioen gaan tot aan de 73 jaar, wel eens‘ de gouden jaren’ wordt genoemd. Volgens de statistieken krijgen ouderen daarna helaas in toenemende mate te maken met gezondheidsproblemen.
Ouderen kunnen op diverse manieren bijdragen aan de functionering van de maatschappij, in de ontwikkelde landen via voortgezette arbeid of inschakeling in het gemeenschapsleven, als mantelzorger, vrijwilliger of anderszins. Vanwege gebrek aan werkgelegenheid en een tekort aan financiën is dit vaak moeilijk of onmogelijk in armere landen, uitgezonderd in de agrarische sector of in familiale omstandigheden.
Als het op deugdzaamheid aan komt, hebben ouderen een streepje voor op de rest van de bevolking. Door hun levenslange ervaringen zijn zij zich bewust van de eisen van rechtvaardigheid en hebben zij wijsheid opgedaan. Het is ook een fase waarin het gepresteerde goede wordt vergeleken met het minder goede. Bevrijd van de lasten en plichten van professionele verantwoordelijkheden, kan men meer ongehinderd het mededogen voor de medemens ontwikkelen. Een hoogst waardevol en benodigd goed!

Ouderdom is niet het avondrood van het bestaan, maar de dageraad der wijsheid

                                                                      Joseph Murphy

Dag van de Gezondheid (7 april)

Gezondheid is een status van algeheel lichamelijk, geestelijk en sociaal welzijn en niet alleen de afwezigheid van ziekte of ongemak. (definitie Wereldgezondheidsorganisatie, WHO)
Goede gezondheid is voor praktisch iedereen het kostbaarste van alles in het leven, zeker wanneer men niet in goede gezondheid is. En vooral op hogere leeftijd, wanneer meer nukken en gebreken gaan optreden. Het is niet voor niets dat we bij een heuglijk feit op elkaars gezondheid proosten. Meestal bedoelen we lichamelijke gezondheid, maar geestelijke gezondheid is evenzeer belangrijk: ‘een gezonde geest in een gezond lichaam’!

gezondheid3
De medische wetenschap heeft ons flink geholpen. Kindersterfte (onder de vijf jaar) is in westerse landen de laatste honderd jaar bijna verdwenen: zes per 1000 levend geborenen.  De levensverwachting in Nederland wordt steeds hoger, voor vrouwen iets meer dan drie en tachtig en voor mannen bijna tachtig. En de gezonde levensjaren nemen ook steeds toe, dank zij preventieve en curatieve zorg.
Verbeterde levens- en arbeidsomstandigheden zijn daar ook voor een groot deel debet aan. Dit blijkt ook uit de statistieken, waarbij het aantal gezonde jaren van laag opgeleiden zo’n 20 (!) minder is dan bij hoogopgeleiden. Ook in ontwikkelingslanden is grote vooruitgang geboekt dankzij vaccinaties en andere basisprogramma’s.gezondheid2 De situatie is in de allerarmste landen nog niet rooskleurig, met een levensverwachting van slechts rond de 55 jaar in de armste Afrikaanse landen. De kindersterfte in ontwikkelingslanden ligt rond de 50 per duizend levendgeborenen.
De vergrote welvaart heeft een dubbel gevolg. Beter opgeleiden verbeteren hun bewegings-, leef- en eetgewoonten met goed gevolg, terwijl minder opgeleiden vaker in overgewicht of obesitas terecht komen, met negatieve gezondheidsgevolgen. Sinds kort zijn er op de wereld meer mensen met overgewicht dan ondervoede mensen. Er zijn meer dan 500 miljoen mensen met suikerziekte en de aantallen nemen rap toe.
Drugs- en genotmiddelen blijven ook de gezondheid beïnvloeden. Nicotineverslaving neemt af bij volwassenen, maar  bij jongeren, vooral vrouwen, neemt het toe. Nog zo’n 25 % rookt regelmatig. Eén sigaret verkort het leven zo’n 5 minuten, dus een gemiddelde levenslange roker (een pakje per dag) ‘verrookt’ minstens drie jaar van zijn leven . Alcohol is minder schadelijk: een doorgewinterde genieter zou gemiddeld één jaar eerder overlijden. Andere drugs, hasjiesj, cocaïne zijn ook schadelijk maar mogelijk minder verslavend. Het drugsgebruik dient gelegaliseerd te worden, ook omdat de misdaad er onder de huidige verdrukking teveel bij gedijt.
Aan de gezondheid in stand houden wordt goed verdiend: specialisten, apothekers en huisartsen horen tot de best verdienende zzp’ers. En de farmaceutische industrie verdient er overmatig aan. Gezondheid heeft prioriteit maar ook zijn prijs! Toegegeven moet worden dat medicijnen vaak het verschil maken tussen een pijnlijk, gebrekkig of depressief leven en een redelijk comfortabel en langer leven.
Prioriteit in de wereld is om de gezondheid en levensverwachting in arme landen en bij ons van arme groepen te verbeteren. De medische wetenschap en de farmaceutische industrie zullen de gezondheid van de mens en de levensduur nog verder gaan verbeteren. Meer aandacht dient gegeven te worden aan preventieve gezondheidszorg, zoals verbetering van voeding, meer beweging en minder verslaving. Zelfbeheersing en discipline, de deugd van de matigheid biedt hier grote mogelijkheden.
Laten we op Wereldgezondheidsdag een extra glaasje (water) drinken op elkaars gezondheid. Proost!

gezondheid