web analytics

De kunst anderen te doorgronden (Gracián)

    

De oplettendheid van een verstandig man dient de omzichtigheid van een listige belager te evenaren. Er is veel scherpzinnigheid voor nodig de scherpzinnigheid van anderen te meten. Het is belangrijker de aard en eigenschappen van de mens te bestuderen dan die van planten en stenen. Het doorgronden van mensen is een van de meest verfijnde bedrevenheden in het leven. Metalen herkent men aan hun klank, mensen aan hun woorden. Woorden, en nog veel meer daden, bewijzen rechtschapenheid. Hiervoor zijn buitengewone voorzichtigheid, grote opmerkingsgave, subtiel onderscheidingsvermogen en bezonken zelfoverleg vereist.

Rechtvaardigheid

                 
Vrouwe Justitia

De afgelopen maanden zijn vooral besteed aan het redigeren van een essay over rechtvaardigheid. Sinds de Oudheid één van de kardinale deugden. In recente onderzoeken en opiniepeilingen wordt deze deugd nog steevast als belangrijk genoemd. Maar er zijn meerdere termen voor deze waarde in omloop, zoals integriteit en eerlijkheid.
Het is dan ook van vitaal belang dat er rechtvaardigheid is in een samenleving En dat op twee manieren, als een persoonlijke kwaliteit in de omgang met de medemens en in functie en op de tweede plaats als basis voor de samenleving in zijn geheel. Als er geen rechtvaardigheid bestaat in de maatschappelijke organisatie, krijg je ontevreden burgers en groepen en die ontevredenheid kan de maatschappelijke vrede in gevaar brengen. De meningen en bijdragen van grote filosofen op dit gebied worden in het essay weergegeven.
In de dagelijkse politiek wordt er op de diverse niveaus continu ‘gestreden’ om de rechtvaardigheidsbeginselen van diverse groepen in balans te houden of te brengen. Dit wordt bemoeilijkt door het feit dat ideeën over rechtvaardigheid evolueren, zoals emancipatie van de vrouw en uitroeiing van de slavernij aantonen.
Er is ook een delicate balans op het terrein van de rechtspraak. Wetten dienen rechtvaardigheid te promoten, maar dikwijls zijn wetten onvolkomen en is het aan de rechter om te interpreteren tegen het licht van echte rechtvaardigheid.
Voor verdere inzichten en informatie, wordt graag verwezen naar het Essay zelf, dat op website ‘www.deugd.net’ staat, links onder ‘aparte artikelen’.

       Gerechtigheid is er alleen in de hel; in de hemel is er genade.
                                                                                                                          Gertrud von Le Fort
       

Rijpheid van Geest (Gracián)

              

Deze straalt van het voorkomen af, maar nog meer van de levenswijze. Het stoffelijk gewicht bepaalt de waarde van het goud, het zedelijk gewicht de waarde van de mens. Bezonkenheid geeft luister aan zijn gaven, doordat zij eerbied oproept. Het waardig voorkomen van een mens is de gevel van zijn ziel. Waardigheid is niet in toom gehouden dwaasheid, zoals oppervlakkige mensen denken, maar rustige ernst. Waardigheid betekent afgewogen spreken en doeltreffend optreden. Hiervoor is rijpheid vereist, want de waarde van een mens wordt bepaald door de mate van zijn volwassenheid. Zodra een mens ophoudt kind te zijn, begint hij wijsheid en gezag te krijgen.

waardigheid voor allen

Kunnen vergeten (Gracián)

Kunnen vergeten, meer een gave dan een kunst. Juist de dingen die men het best zou kunnen vergeten, onthoudt men steeds. Het geheugen is niet alleen zo gemeen ons in de steek te laten wanneer we het nodig hebben, maar ook zo dom zich aan ons op te dringen als het ons ongelegen komt. Het is overdreven nauwgezet als het erom gaat ons verdriet te doen, maar laks als het genoegens betreft. Het geneesmiddel voor een kwaal bestaat soms uit vergeten – en wij vergeten het geneesmiddel. Men dient daarom zijn geweten goede manieren te leren, want het kan ons leven zowel in een hemel als in een hel veranderen. Een uitzondering hierop vormen de zelfgenoegzamen, die in een staat van onnozelheid van hun simpele gelukzaligheid genieten.

Love Thy Neighbour as Thyself

..en ze zullen hun zwaarden omsmeden in ploegscharen.. (Isaïah)

Deugden zijn niet alleen van belang voor individuen, ze zijn dat evenzeer voor groepen, organisaties en landen. En er zijn paralellen te trekken in oorzaken van ondeugden en in deugdvorming tussen deze entiteiten. Hou van je naaste als van jezelf is een spreekwoord bij de deugd van de liefde.


In dit verband wil ik het hebben over de huidige confrontatie tussen de V.S., NATO en Europa aan de ene kant en Rusland aan de andere kant. Dit is, zacht gezegd, een vreemde situatie. Tenminste sinds de Koude Oorlog is die tegenstelling er al, met dien verstande dat Oost-Europese landen tot 1990 onder USSR gezag stonden. De NAVO was het militaristische bondgenootschap aan de Europese kant, waarbij die bijna totaal onder V.S. gezag stond. De Geallieerden, en daarbij vooral de V.S. , hebben ons bevrijd van de Hitler bezetting. Daar moeten we dankbaar voor zijn. Maar ook de USSR heeft enorme inspanningen getroost en verliezen geleden voor die bevrijding. Volgens sommige kenners heeft Rusland daarin een superieure bijdrage geleverd en zou zonder dat land Duitsland moeilijk of niet te verslaan zijn geweest.
Na de oorlog ontwikkelde zich de tegenstelling tussen Oost en West en werden achtereenvolgens de NAVO en het Warschau Pact opgericht. Niet alleen door de NAVO, maar door politiek in het algemeen en door een heel netwerk van belangen en organisaties, werd (en wordt) Europa gedomineerd door de V.S.
Bij de implosie van de USSR in 1990, beloofde de V.S dat NATO haar invloed niet oostwaarts zou uitbreiden. Het Westen hield evenwel niet haar woord en sindsdien zijn talloze Oost-Europese landen, in opeenvolgende golven, lid van de NAVO geworden. En de V.S. blijven zich, soms met minder scrupuleuze methoden, agressief opstellen voor de uitbreiding van de NAVO invloedssfeer, zoals in het geval van Oekraïne en Georgia.
Poetin heeft in 2000, om zijn land niet geïsoleerd te laten worden, publiekelijk voorgesteld, Rusland lid van de NAVO en de Europese Unie te laten worden, maar dat is hem geweigerd. Wat was er beter geweest dan deze integratie van de USSR in het westerse machtssysteem. Maar helaas waren de Amerikaanse ‘neocons’ en andere ‘warmongers’ aan onze zijde meer geïnteresseerd in de handhaving van een zondebok.
En vanwege de machten die er zijn, inclusief de internationale media, blijven we aan het lijntje van de V.S. en NAVO lopen. En niets is onnatuurlijker. We blijven ons verbinden met een agressief, minder betrouwbaar Amerikaans regime tegen onze grote buurman, Rusland. Die qua nabijheid, geschiedenis, cultuur en natuurlijke rijkdommen bij ons hoort. Maar nee we gaan liever met de Amerikanen een oorlog riskeren die op Europese bodem zou worden uitgevochten en waar wij, niet de Amerikanen, het gelag voor betalen.
En Nederland doet volop mee met dit gevaarlijke circus. We lopen gezapig aan de Amerikaanse leiband en durven of willen geen onafhankelijke stem laten horen.


Den Haag is de wereldstad voor Recht en Vrede. Wat we bijna vergeten zijn is dat dit oorspronkelijk te danken is aan Tsaar Nicolaas II van Rusland, die Nederland overtuigde de internationale Haagse Vredesconferenties op te zetten in 1899 en 2007. Bij de eerste Conferentie werd het permanente Hof van Arbitrage opgericht, wat nog steeds functioneert. In 1913 werden de sleutels van het Vredespaleis in Den Haag overhandigd waar dit permanente orgaan is gaan zetelen. Dit was een geschenk van de Amerikaanse staalmagnaat/weldoener Andrew Carnegie. In 1922 werd het Permanente Hof van Internationale Justitie van de Volkenbond daar ook gehuisvest en in 1945 verving het V.N. Internationale Hof van Justitie het Permanente Hof van de Volkenbond. Het Vredespaleis had nog meer belangrijke functies. Internationale Strafhoven voor Joegoslavië, Iran en Libanon zetelden ook in Den Haag. In 2003 volgde het Internationale Strafhof. Momenteel zijn er meer dan 350 internationale organisaties in Den Haag, vooral werkzaam op het gebied van vrede en internationaal recht. Die de stad het informele predicaat verlenen van Stad voor Recht en Vrede.

We zien hier dat er nog flink werk aan de winkel is om deugdzaamheid van landen te vergroten. Bemin je naaste als jezelf is er nog lang niet bij, zowel spreekwoordelijk als geografisch. Voor landen vaak moeilijker dan voor individuen, omdat in landen vaak machtswellustelingen boven komen drijven. De Verenigde Naties hebben de verplichting betrokken landen op hun tekortkomingen te wijzen en ze te helpen streven naar vreedzame onderlinge betrekkingen. Het zou onvergeeflijk zijn als het wel en wee van grote aantallen mensen opgeofferd zou moeten worden aan de machtswellust van superpowers en hun vazallen.
De V.N. is een hoogst deugdzaam instituut, maar de belangrijkste oprichters ervan, houden zich niet aan de loffelijke idealen en voorschriften die ze in het VN Handvest verwoord hebben. De V.N. is geboren uit het vuur en de misère van de Tweede Wereldoorlog. Laten we hopen dat er niet nog zo’n drama nodig is om de mensheid een stap verder te doen zetten op het spreekwoordelijke pad van de ‘Eeuwige Vrede” van Kant.

oorlog, onbeschrijflijk leed …

De waarheid kunnen brengen (Gracián)

‘De waarheid is gevaarlijk, maar een rechtschapen mens kan er niet aan ontkomen haar te zeggen. Daarom is het nodig met beleid te werk te gaan. Kundige artsen van de ziel hebben naar een middel gezocht om haar te verzachten, want als zij tot ontgoocheling leidt, is zij de bitterheid zelve. Een goede aanpak hangt af van uw sluwheid: met dezelfde waarheid kan men de een vleien en de ander ergeren. Men moet iemand een fout onder ogen brengen door te spreken over vergissingen van anderen in het verleden. Voor een goed verstaander is een wenk voldoende. Blijkt echter niets doeltreffend te zijn, dan doet men er beter aan te zwijgen. Vorsten mag men niet met bittere medicijnen behandelen, daarom dient men er zich op toe te leggen de pil te vergulden.’

P.S. Bill Treasurer in zijn boek ‘Courage goes to Work’ (2008) geeft aan dat er drie primaire soorten morele moed bestaan: nieuwe dingen uitproberen, anderen vertrouwen schenken en als derde, de waarheid spreken.

Kerst 2021

vrede op aarde

Het ziet er deze Kerst, evenals vorig Kerstseizoen, minder florissant uit dan het decennialang gezien heeft, vooral vanwege een voortwoekerend, corona-drama met minder bewegings- en contactvrijheid en meer zorgen. Er wordt een aanslag gepleegd op het geduld van de bevolking, die, begrijpelijkerwijs steeds grotere moeite heeft gedisciplineerd corona-gedrag te tonen. Hoewel dat nodig blijft!
We hebben op nationaal niveau wel een lichtpunt met het bereiken van een coalitieakkoord. Dat gaat ons meer politieke zekerheid geven en het land in staat stellen klimaat- en andere belangrijke projecten te realiseren.
Hoewel ongelukkigerwijze bedrijven sterk onder de gevolgen van de pandemie lijden, blijft ons welvaartsniveau en de verzorging door de overheid op een goed niveau.
Op Europees niveau strompelen we door; het Europese bastion is nog hecht na de nog nasmeulende Brexit maar enkele aspecten baren zorgen zoals democratische controle en rechtszekerheid in Polen en Hongarije. Buurland Duitsland daarentegen lijkt een constructieve overgang naar een nieuwe regering door te maken. Maar soms wekt de Europese Unie de indruk meer bezig te zijn met het formuleren en invoeren van sancties tegen Rusland en China, dan met een effectieve aanpak van ernstige EU-problemen.
Op wereldniveau ziet het er minder florissant uit. Zeker ook vanwege COVID en achterstallige vaccinaties in ontwikkelingslanden.
Verder zijn de V.S. vanwege de wens tot machtsbehoud en traditionele agressiviteit een hetze tegen China en Rusland begonnen. En de EEG en de NAVO-landen doen kritiekloos mee. De V. S. hebben eigenlijk weinig recht van spreken over inmenging in andere landen en mensenrechten, gezien hun militaire escapades in het Midden Oosten en elders en de (voortdurende) schendingen van mensenrechten in eigen land. Mensenrechten worden te pas en te onpas gebruikt om hegemoniale ambities na te streven.
Het is eigenlijk onnatuurlijk dat Europese landen zich zo sterk door Amerika laten beïnvloeden om stelling te nemen tegen China en Rusland. Het laatste is een groot buurland en heeft, net als de geallieerden een beslissende rol gespeeld in de bevrijding van Europa. Het bezit ook de natuurlijke hulpbronnen die we nodig hebben voor het goed draaien van onze economieën. En dan laten we ons overtuigen met dit land in sterke onvrede te leven tot grote geopolitieke en economische schade van onszelf.
De diplomatieke boycot van de Chinese winterspelen door een aantal westerse landen gaat rechtstreeks in tegen de geest van de Olympische Spelen dat sportevenementen dienen te verbroederen.
De Verenigde Naties blijven hun best doen brandhaarden in de wereld te kalmeren, duurzame ontwikkelingsdoeleinden te bevorderen en humanitaire rampen aan te pakken. Het Palestina probleem dient ook rechtvaardig opgelost te worden.
Welke deugden zijn het meest geschikt voor het nieuwe jaar?
Op persoonlijk en familiaal gebied, vanwege COVID, voorzichtigheid, discipline en mededogen met de zieken en nabestaanden. Op nationaal niveau solidariteit en samenwerking met andere landen, niet alleen de EU en de NAVO.
Op wereldniveau, ook vanwege eigenbelang, grotere solidariteit onder meer door grotere ter beschikking stelling van vaccins of patenten tegen COVID aan armere landen. Als we dit niet doen, zouden we, letterlijk en spreekwoordelijk, door nieuwere COVID-varianten ons eigen graf wel eens kunnen graven.
We dienen ons ook constructief te engageren met China en Rusland. Het is krankzinnig dat de wereld biljoenen aan defensie uitgeeft, terwijl er nog een miljard mensen onder de armoedegrens leeft en een deel ervan nagenoeg crepeert in Yemen
Graag wensen we u vrede voor de komende Feestdagen, evenals voorspoed en geluk voor het Nieuwe Jaar. Moge onze cirkel van betrokkenheid op anderen in de wereld steeds groter worden.

Gelukkig Nieuwjaar

                                 

Oog hebben voor ieders waarde

Er is niemand van wie een ander niet iets kan leren; hoe goed iemand ergens ook in is, er bestaat altijd iemand die hem overtreft.
Oog hebben voor ieders waarde is van veel nut. Een wijs man acht alle mensen van waarde, omdat hij het goede in iedereen opmerkt, en weet hoeveel moeite het kost iets goeds te doen. Een dwaas daarentegen miskent de waarde van anderen, omdat hij niet weet wat goed is en aan het slechte de voorkeur geeft. (Gracián, 1647).

Goed gedaan (wikihow.nl)

Vreedzaam leven, lang leven (Gracián).

vrede op aarde

Leven en laten leven. Vreedzame mensen houden zich niet alleen in stand in het leven, maar triomferen ook. Men moet horen en zien, maar zwijgen. Iedere dag zonder ruzie levert een goede nacht op.
Lang leven en prettig leven betekent dubbel leven, en is het resultaat van een vredig gemoed. Wie zich niet druk maakt over wat hem niet aangaat, bezit alles wat hij nodig heeft. Niets is onzinniger dan u alles aan te trekken. Het is even dwaas uw hart te openen voor iemand met wie u niets te maken heeft, als het af te sluiten voor iemand die voor u van belang is.

Niet karig met lof zijn (Gracián. 1647)

     

Door te loven vergroot u uw aanzien als man van smaak. Het toont dat u weet wat voortreffelijk is, en dit naar waarde zult schatten als het zich voordoet.
Een ander lof toezwaaien levert stof tot gesprek en navolging. Het getuigt van tactisch inzicht de verdiensten van een aanwezige te prijzen. Anderen keuren daarentegen alles af en willen bij de aanwezige in het gevlij komen door de afwezige te kleineren. Dit lukt hun bij oppervlakkige mensen.
Sommige mensen hebben als tactiek het middelmatige van nu hoger aan te slaan dan het uitmuntende van vroeger. Een oplettend man mag zich noch laten ontmoedigen door de overdreven kritiek van de een, noch wentelen in de vleierij van de ander. Hij dient te begrijpen dat dergelijke mensen zich zowel tegenover de ene als de andere partij op deze wijze gedragen.