Gracián. Welgemanierd

Als welgemanierd bekend staan. Meer is niet nodig om door anderen geaccepteerd te worden. Wellevendheid is het hoofdbestanddeel van de kunst zich te handhaven, een soort tovermiddel, waardoor men iedereen voor zich inneemt. Op dezelfde wijze leidt onwellevendheid tot algemene afkeer en ergernis. Ongemanierdheid uit trots is afstotelijk; ongemanierdheid uit grofheid verachtelijk. Men dient altijd eerder te hoffelijk te zijn dan te weinig beleefd, maar men moet wel onderscheid maken, omdat wellevendheid anders ontaardt in onrecht. Ten opzichte van tegenstanders is hoffelijkheid zelfs plicht om  de eigen waarde te tonen. Dit kost weinig moeite en levert veel op: wie eert, wordt geëerd. Het voordeel van goede manieren en eer is dat zij blijven – de eerste bij wie ze bezit, de tweede bij wie haar betoont.

Gracián. Harten winnen

                             
een hart gewonnen

Genegenheid leidt tot achting. Sommige mensen vertrouwen zozeer op hun vaardigheden dat zij aan bijval geen waarde hechten. Een wijs man weet echter dat verdienstelijkheid een lange weg moet afleggen als zij niet wordt ondersteund door sympathie. Welwillendheid vergemakkelijkt alles en vult alles aan. Kwaliteiten als moed, oprechtheid, kennis en zelfs wijsheid worden dan in plaats van alleen vermoed, bewezen geacht, en gebreken worden niet opgemerkt, omdat men ze niet wil opmerken. Sympathie ontstaat gewoonlijk door overeenkomsten van oppervlakkige aard als voorkeuren, afkomst, bloedverwantschap, vaderland en beroep. De diepgaande overeenkomst in opvattingen over talent, plichten, aanzien en verdiensten is echter van meer verheven aard. Heel het probleem bestaat uit het verwerven van sympathie – die behouden is niet moeilijk. Eerst dient men alles te doen wat nodig is om de wind mee te krijgen en vervolgens benut men deze.

sympathie geeft de wind mee

Avontuur bescheidenheid

                                 
Bescheiden…..

We hebben eerder aangegeven dat we willen proberen deugdvorming te gamificeren, d.w.z. moderne gametechnieken toepassen in deugdpromotie. De eerste poging daartoe betreft de deugd van ‘bescheidenheid’. In eerste instantie hebben we die bestudeerd en hebben we een document opgesteld met de titel ‘Achtergrond Avontuur Bescheidenheid’. Tegelijkertijd hebben we, op basis van die achtergrondinformatie, een ‘spel’ opgezet onder de naam ‘Avontuur Bescheidenheid’. Dat is een soort vrijetijdscursus die zich spreidt over een periode van vijf weekenden en vier werkweken. Het spel vergt maar een beperkt deel van de tijd. In het eerste weekend is er voorbereiding en door de week daarna daarop gebaseerde activiteiten aangaande bescheidenheid. In de daaropvolgende weekends is er ook weer voorbereiding voor de daaropvolgende ‘werkdagen’, maar tevens een bezinning op de ervaringen van de afgelopen week.
Dit ‘Avontuur’ is volledig analoog en niet digitaal. Het ‘Avontuur’ kan uitgevoerd worden via internet, maar het zou evengoed via hard copy gerealiseerd kunnen worden. We zijn ondertussen wel aan het proberen een bescheidenheidsspel te gamificeren. Het script daarvoor is bijna afgerond en we hebben binnenkort gamifiers nodig om te proberen het spel te digitaliseren.
Voorlopig hebben we de twee documenten ‘Avontuur Bescheidenheid’ en ‘Achtergrond Avontuur Bescheidenheid’ op deze website gezet voor kennisname en, voor het Avontuur Bescheidenheid zelf, uitvoering.
Er staan in het ‘Avontuur’ zelf een aantal suggesties en activiteiten die bij kunnen dragen om een bescheidener gedrag aan te kweken. Ontzagwekkende ervaringen zijn er één van. Het Corona-virus is ook ontzagwekkend, hoewel in negatieve zin. Het houdt toch de mogelijkheid in ons bescheidener op te stellen ten aanzien van natuur en milieu.

ontzagwekkend …….

Can we be happier? (blog 2)

In de vorige blog bespraken we het bovenstaande boek van Richard Layard. We gaven aan hoe ingenomen we waren met de verschijning van dit boek en zijn voorgestelde beleid. Het paste voor een groot deel in de onderwerpen die we op onze website en in onze blogs behandeld hebben. We waren al eerder geabonneerd op de Twitter account van Action for Happiness, maar waren ons er niet van bewust dat hier een hele beweging achter stond. Op de website ’actionforhappiness.org’ staat die beweging als volgt beschreven: ‘ Action for Happiness is a movement of people committed to building a happier and more caring society. We want to see a fundamentally different way of life – where people care less about what they can get just for themselves and more about the happiness of others.’ De beweging heeft al meer dan 175.000 aanhangers. De Dalai Lama is de beschermheer van de organisatie.
We gaven in de vorige blog al aan dat voor ons belangrijke stromingen en persoonlijkheden achter de aanpak van Layard staan. Nu blijkt dat deze personen in een Panel van Technische Adviseurs zitten , zoals Martin Seligman (positieve psychologie), Matthieu Ricard (altruïsme), Daniel Kahneman, psycholoog, Nobel-prijswinnaar), Barbara Fredrickson (psycholoog, auteur Love II), Sonja Lyubomirsky, (psycholoog, Loving Kindness specialist). De beweging organiseert activiteiten en geeft publicaties en informatie uit, waaronder de ‘monthly action calendars’ (zie hieronder). Als je in het brengen van geluk aan jezelf, ook via anderen, gelooft en je wilt laten inspireren door een rijke bron van inspiratie, zou je eens een kijkje kunnen nemen op actionforhappiness.org, en/of je abonneren op de Twitter account. Veel geluk!

Can we be happier? Evidence and Ethics

Dit is de titel van een boek geschreven door Richard Layard. Afgelopen januari uitgekomen. En het is een schot in de roos! Zoals het tweede deel van de titel al suggereert is het geen oppervlakkig geschrift. Integendeel, dit is een doorwrocht stuk werk, met een brede kijk, heldere analyses en ondersteund door een rijkdom aan statistieken. Richard Layard is niet de eerste de beste wetenschapper. Hij is oprichter en oud-directeur van het Centre for Economic Performance van de London School of Economics, waaraan hij meer dan 50 jaar verbonden is geweest. Hij is co-redacteur van het jaarlijkse World Happiness Report. En belangrijk geweest in het Engelse politieke bestel op het vlak van fysieke en mentale gezondheid.
Het boek combineert benaderingen van positivisme in het algemeen, de positieve psychologie van Martin Seligman en altruïsme van Matthieu Ricard, onderwerpen en personen die regelmatig op onze website en blogs genoemd zijn. Die benaderingen zijn onderdeel van zijn beleidsvoorstel voor de nieuwe tijd.


Hij zegt dat er een wind van verandering door de maatschappij waait, waarbij gevoelens een belangrijkere plaats innemen. Er is een nieuwe vriendelijker cultuur in aantocht. Tot nu toe is er veel nadruk op persoonlijk succes geweest: goede punten, goede baan, goed inkomen en een aantrekkelijke partner. Die cultuur van het nastreven heeft ons veel goeds gebracht en het leven is voor velen in de westerse wereld beter dan het ooit geweest is. Maar die cultuur brengt ook een hoop stress met zich mee. Om de eenvoudige reden dat de dominante cultuur super-concurrerend is. Het toont succes altijd in vergelijking met anderen en dat is een ‘geen-winst-geen-verliessituatie

Een alternatieve, vriendelijker cultuur heeft een ander doel, die kan leiden tot een win-win resultaat. Die alternatieve cultuur zegt dat we uiteraard voor onszelf moeten zorgen, maar we moeten ook zoveel mogelijk gelukkig worden door bij te dragen aan het geluk van anderen. Concurrentie is prima voor organisaties onder elkaar, een motor voor vooruitgang, maar wat we voor individuen nodig hebben is voornamelijk samenwerking, geen concurrentie. Dit geeft betere resultaten voor iedereen en het maakt het leven stukken aangenamer. Het basisvoorstel in het boek is dat ieder van ons, in al onze keuzes, moet proberen het grootst mogelijke geluk te scheppen, en vooral, de kleinst mogelijke ellende.
Deze nobele visie, zegt hij, gaat niet in tegen de essentie van de menselijke natuur, want we hebben twee kanten, een egoïstische en een altruïstische.
Deze vriendelijker cultuur is er altijd geweest in de ene of andere vorm, bijvoorbeeld in de grote wereldreligies. Maar deze hebben in onze seculiere wereld hun overtuigingskracht verloren. De leegte die daar door geschapen is, is, door gebrek aan beter, opgevuld door egocentrisme. Jonge mensen is verteld dat ze voor zichzelf moeten zien op te komen, met als gevolg dat bezorgdheid en depressie sterkt toegenomen is onder jongeren.
Mensen dienen buiten zichzelf te treden, om uit de ellende van zelf-absorptie te geraken. Er dient een nieuwe seculiere ethiek te komen, die gebaseerd is op menselijke behoeftes. Een seculiere ethiek is ook essentieel als onze democratieën moeten gedijen, want er is massale ontevredenheid met de huidige elites, evenals met de atomistische, neoliberale filosofie die hun meestal eigen is. Er zijn drie elementen achter de verandering die nu onderweg is. Ten eerste, seculiere ethiek, met als kern het Principe van het Geluk. Ten tweede hebben we nu de wetenschap van het geluk, die betrouwbare informatie geeft over hoe je een gelukkiger maatschappij kunt vormen. Ten derde zijn er nieuwe, effectieve technieken van geestelijke vorming (mind-training) die ieder van ons in staat stellen onze geestelijke conditie te verbeteren. Denk aan de positieve psychologie en eeuwenoude Oosterse meditatie technieken, waar miljoenen gebruik van maken. De hele maatschappij is zich de laatste tijd meer op geluk gaan oriënteren, zoals onder meer blijkt uit de inhoud van de media en veranderingen in levensstijl.
Terwijl deze ontwikkelingen in het eerste deel van het boek beschreven en becommentarieerd worden, geeft het tweede deel ideeën hoe ieder van een aantal functies aan de heroriëntatie kan bijdragen, zoals managers, economen, politici, leraren, etc.

Het boek geeft een positieve, ruime blik op de wereld van vandaag en is informatief en evenwichtig. Dit is een indrukwekkend werk, visionair en stimulerend; de bekroning, lijkt wel, van een lang werkzaam leven op dit terrein. Een frisse wind uit Groot-Brittannië, na Brexit.

Gracián. Vrienden hebben

         

Daardoor leeft men dubbel. Iedere vriend is goed en wijs voor zijn vriend, alles wat zich tussen hen afspeelt, verloopt goed. Ieder mens heeft zoveel waarde als de anderen hem willen toekennen. Om dit verlangen in hen op te wekken dient men hun hart en daardoor hun tong te winnen. Niets is innemender dan een bewezen dienst. De beste manier om vrienden te krijgen is vrienden te maken. Het voornaamste en beste in ons leven hangt af van anderen. Wij moeten óf onder vrienden óf onder vijanden leven. Iedere dag moet men trachten iemand voor zich te winnen, niet meteen voor intieme, maar wel voor hartelijke vriendschap. Na een verstandige schifting zult u enkelen van hen als vertrouwelingen overhouden.

goede vriendinnen

Gracián. Gezond verstand

    

Gezond verstand: de troon van de rede, het fundament van de behoedzaamheid, die men zich als gevolg daarvan zonder veel moeite aanleert. Gezond verstand is een geschenk van de hemel, het eerste, grootste en daardoor meest begeerde geschenk. Het is het voornaamste onderdeel van het harnas. Alle menselijke handelingen worden erdoor bepaald; alle daden hebben zijn zegel nodig, want alles moet met oordeel gebeuren.
Gezond verstand bestaat hieruit dat men zich van nature richt naar alles wat het meest overeenstemt met de rede, en men altijd de best mogelijke oplossing kiest. Baltasar Gracián (1647)

Gracián. Cultuur en beschaving

            

De mens wordt als barbaar geboren; ontwikkeling bevrijdt hem van het dierlijke. Cultuur vormt hem tot mens; hoe hoger ontwikkeld, hoe hoger hij staat.Op grond van zijn hoge beschaving kon Griekenland vroeger de rest van de wereld barbaars noemen.

Onwetendheid is plomp. Niets verfijnt meer dan kennis. Ook deze doet echter lomp aan, als zij zonder smaak wordt voorgeschoteld. Niet alleen het intellect dient verfijnd te zijn, maar ook de begeerte, en vooral de conversatie.

Er bestaan mensen die van nature met innerlijke en uiterlijke beschaving zijn begiftigd en zowel in denken als in spreken grote verfijning verraden. De schil van hun innemende voorkomen omhult een vrucht van uitgelezen kwaliteiten. Anderen daarentegen zijn zo lomp dat hun onuitstaanbare, ruwe ongemanierdheid al hun daden en eventuele verdiensten ontluistert.

Befaamde Griekse beschaving

Goede voornemens 2020

Het is weer de tijd van de goede voornemens en van gedragsverandering. We hebben er andere jaren over geblogd. Ondertussen hebben we enkele belangrijke publicaties over gewoontevorming geëtaleerd, zoals de Macht der Gewoonte van Charles Duhigg,  Super Better van Jane McGonigal , Elementaire Gewoontes van James Clear en Goede en Slechte Gewoonten (18 november 2019) van Wendy Wood. Dit is uitstekend materiaal om je te helpen goede gewoontes aan te meten en slechte door goede gewoontes te vervangen.

In de Verenigde Staten heeft onderzoekbureau IPSOS van 12- 14 november een representatieve steekproef van volwassenen gevraagd naar hun goede voornemens voor 2020. Van alle deelnemers aan het onderzoek wilde 51% die één of meer goede voornemens hadden gemaakt, hun financiën beter beheren en eenzelfde percentage wilde gezondere eetgewoonten ontwikkelen. Andere populaire voornemens voor het komende jaar gingen ook over betere gezondheid door een meer actieve levensstijl en gewichtsvermindering. 38% van de deelnemers wilde hun geestelijke gezondheid verbeteren of aan mindfulness doen, een teken van toenemende belangstelling voor deze aspecten van geestelijke gezondheid. Ondanks dat milieubescherming momenteel ook een populair onderwerp is, zei slechts 22% van de respondenten dat ze in 2020 meer eco-vriendelijk wilden zijn. 18 % van Amerikanen zeiden dat ze slechts één goed voornemen maakten, terwijl een verdere 20% zeiden dat ze er meer dan één hadden. Het percentage van mensen dat één of meer voornemens maakte, was het hoogst onder de Latijns-Amerikaanse bevolking met 56% .

Ik heb nog geen gegevens gezien over voornemens onder de Nederlandse bevolking. Die zullen waarschijnlijk voor een deel parallel lopen aan die in de V.S. Voornemens op het gebied van een gezonde levensstijl, zoals meer beweging, gezonder voedsel, gewichtsvermindering en minder verslaving, zullen zeker prominent zijn.
We hebben al vier werken aangegeven die gedegen advies verschaffen om betere gewoontes aan te leren. Meer gegevens daarover vind je op de blogs of bij extracten op deze website (www.deugd.net).

Wellicht ten overvloede staan hieronder de adviezen van de Dalai Lama (De Kunst van het Geluk, met Howard Cutler) over verandering van slechte naar goede gewoontes.
Het eerste wat je moet doen, zegt hij, is leren, doordrongen raken van de noodzaak te veranderen, bijvoorbeeld de risico’s van roken en overgewicht leren kennen. De volgende stap is het ontwikkelen van innerlijke overtuiging. Deze overtuiging dat je moet veranderen, gaat daarna over in vastberadenheid. Vervolgens zet je vastberadenheid om in daden. Vanwege een grote vastberadenheid kun je je voortdurend inspannen om de veranderingen daadwerkelijk in de praktijk te brengen. Deze factor van inspanning zou doorslaggevend zijn.
Het maakt niet uit wat voor gedrag je wilt veranderen, je moet altijd beginnen met het ontwikkelen van een krachtige bereidheid of wens om het te doen; je moet enthousiast worden. En hierbij is een gevoel van urgentie een bepalende factor. Dat kan geweldig veel energie geven.
Als we ons regelmatig inspannen, kunnen we elke vorm van negatieve conditionering doorbreken en ons leven op een positieve manier veranderen. Maar dat gaat niet van de ene dag op de andere. Een geestelijke ontwikkeling, diep van binnen, heeft tijd nodig.
Als een verandering zo langzaam plaats vindt, kun je ontmoedigd raken. Een mogelijke oplossing daarvoor is afstand nemen, en naar de lange termijn, het beoogde doel, in plaats van naar de korte termijn te kijken.
Als we ons langdurig inspannen om zichtbaar gedrag te veranderen, kan dat niet alleen helpen bij het afleren van slechte gewoontes, maar ook onze onderliggende houdingen en gevoelens kunnen hierdoor veranderen (innerlijke transformatie).
Bij een echte innerlijke transformatie is het belangrijk een langdurige inspanning te leveren. Het gaat om een geleidelijk proces. Er valt niet te ontkomen aan deze essentiële ingrediënten: vastberadenheid, inspanning en tijd. Dit, volgens de Dalai Lama zijn de ware geheimen die leiden tot geluk.

Hieronder nog het sprekende gedicht, toegeschreven aan Frank Outlaw, wat het levensbelang van goede gewoonten en deugden aangeeft:


Het draait allemaal om karakter
Let op je gedachten, ze worden woorden
Let op je woorden, ze worden handelingen
Let op je handelingen, ze worden gewoontes
Let op je gewoontes, ze worden karakter
Let op je karakter, het wordt je bestemming!

                      Een goede gewoonten en een gelukkig 2020

(Gracián, 1647).Geen joker zijn

                    

Het nadeel van alles wat uitmunt, is dat veelvuldig gebruik ervan tot misbruik leidt. Wat door iedereen wordt nagejaagd, wekt op den duur ook ieders ergernis. Nergens toe dienen is erg, maar even erg is het voor alles klaar te staan: zulke mensen verliezen door te veel te winnen, en worden ten slotte in dezelfde mate gemeden als zij aanvankelijk gezocht werden. Dit komt bij alle uitmuntende prestaties voor: als de achting voor het nieuwe ervan is weggeëbd, begint men het alledaags te vinden. Het enige middel tegen een dergelijke totale ommezwaai is maat te houden bij het uitblinken: hoog presteren, maar schaars presteren. Hoe feller een fakkel brandt, hoe korter de levensduur. Wie zelden optreedt, oogst veel applaus.

geen joker zijn