Bedenk: van oorlog naar vrede

De tweede wereldoorlog is de meest omvangrijke oorlog die we in de geschiedenis hebben meegemaakt. De schattingen variëren, maar in die oorlog waren er minstens 60 miljoen dodelijke slachtoffers te betreuren. dodenherdenking2De omvang van lijden en leed is niet te bevatten. Terecht dat we hier een speciale dag bij stil staan, en ons mededogen met slachtoffers en nabestaanden beleven. En tegelijkertijd de oorzaken en gevolgen van gewelddadige conflicten overdenken. Hoewel groter en omvangrijker dan alle vorige oorlogen, heeft de geschiedenis een aaneenschakeling van oorlogen en vredes gekend. dodenherdenking
Nauw daarmee verbonden is de intentie om het als gemeenschap en als individu in de toekomst beter te gaan doen. Op landen niveau  hebben we voortgang gemaakt. De oprichting van de Verenigde Naties in 1945 was bedoeld om voor de toekomst wereldvrede te verzekeren. Hoewel de V.N. dat ten dele en op diverse manieren heeft gerealiseerd, zijn er onder de permanente leden van de Veiligheidsraad te vaak ernstige belangenverschillen om de vredebelofte geheel waar te maken. Naast de successen worden er regelmatig ontwapeningsconferenties gehouden om gewelddadige oplossing van conflicten te verminderen.dodenherdenking5 Maar het is niet eenvoudig. Wraakgevoelens overgebleven of versterkt door onrecht of eerdere oorlogen, de frequente machtswellust en agressie van politieke leiders en in het algemeen het meedogenloze streven naar meer macht en rijkdom spelen parten. Soms hebben leger en oorlog een valse romantiek van parades, wapentuig en vaderlandsliefde, mogelijk ook om agressie en deelname te motiveren en de doffe ellende wat te bedekken. Meestal zijn de armen en machtelozen het kind van de rekening.
Ondanks ernstig falen in ons streven naar vrede ,is er in de loop van de tijd toch vooruitgang geboekt. Er zijn minder oorlogen en minder slachtoffers dan in vroegere tijden en de trend is naar meer vrede en minder geweld. Lees er ‘Ons betere ik ‘van de Canadees-Amerikaanse schrijver Steven Pinker, op na.
Wat zich in de grote wereld afspeelt, wordt weerspiegeld in de individuele mens. Wij zijn, met variatie in tijd en persoon, een mengeling van agressieve en vredelievende aandoeningen. Er zijn conflicten in onszelf en met anderen. dodenhedenking6Zoveel zelfs dat in sommige culturen, zoals Jodendom en Islam,  je je medemens begroet door hem vrede te wensen (Shaloom, Salaam). En overledenen als laatste wens ‘Rust in Vrede’ mee krijgen. Belangengeschillen tussen personen, groepen en landen zijn normaal en onvermijdelijk. Het gaat erom hoe je ze oplost. Ontwikkeling en respect voor internationaal en nationaal recht zijn essentieel. Evenals verdraagzaamheid en mededogen. Op persoonlijk gebied zijn er ook manieren om belangengeschillen op te lossen, vooral door verstand boven gevoelens te laten zegevieren. Woede leidt vaak tot agressie (= oorlog).  Beteugeling van woede kan op diverse manieren, zoals aandacht op iets anders richten, kalm blijven, mantra/gebed uitspreken, alternatieve bezigheid, relativering, goede communicatie en lichamelijke activiteit.
In dit deel van Europa hebben we gelukkig al meer dan 70 jaar geen oorlog meer gekend. Waarschijnlijk mede dank zij het historisch wijze besluit er een Europese Unie van te maken. En hoe minder oorlog, hoe vredelievender de bevolking. Laten we hopen dat we in de toekomst alleen de Tweede Wereldoorlog hoeven te blijven herdenken. En dat de rest van de wereld ook in vrede en welvaart gaat leven.
dodenherdenking8